De invloed van de seizoenen op ons humeur en energieniveau

Bijna iedereen merkt het wel. Als de dagen korter worden, verandert er iets. Je komt ’s ochtends moeilijker op gang, je hebt meer behoefte aan rust, en soms zakt je stemming mee met het licht. Dat is geen inbeelding. Er zit een biologisch verhaal onder.

Licht als regelaar

Je lichaam werkt met een interne klok, het circadiane ritme, dat sterk gestuurd wordt door daglicht. Licht remt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt, en het heeft invloed op stofjes die met je stemming te maken hebben, zoals serotonine. In de winter is er simpelweg minder licht, en vaak krijg je er ook minder van binnen omdat je meer binnen zit. Je klok raakt daardoor wat ontregeld, wat vermoeidheid en een dip in de hand werkt.

Van winterdip tot iets zwaarders

Voor veel mensen blijft het bij een winterdip: wat minder energie, wat meer behoefte aan comfort. Bij een kleinere groep gaat het verder, en spreken we van een seizoensgebonden stemmingsklacht, met somberheid die duidelijk terugkeert in dezelfde periode van het jaar. Dat onderscheid is belangrijk. Het eerste hoort er in zekere zin gewoon bij, het tweede vraagt om aandacht en soms om hulp.

Wat je kunt doen

Je kunt met het seizoen meebewegen in plaats van ertegenin. Zoek in de donkere maanden bewust daglicht op, juist in de ochtend, en ook als het bewolkt is, want buitenlicht is vele malen sterker dan binnenverlichting. Beweeg regelmatig, hou een enigszins vast ritme aan in slapen en eten, en wees wat milder voor jezelf over je lagere tempo. De winter vraagt nu eenmaal iets anders van je dan de zomer. Merk je dat de somberheid elk jaar stevig terugkeert en je functioneren raakt, bespreek het dan met je huisarts.

Beweeg jij mee met de seizoenen, of verwacht je van jezelf in december hetzelfde tempo als in juni?