Authentiek leiderschap in de praktijk: betrouwbaar leiding geven vanuit je eigen waarden

Authentiek leiderschap is een begrip dat de laatste decennia steeds meer aandacht krijgt in zowel wetenschappelijk onderzoek als in de praktijk van organisaties. Vooral voor managers en bestuurders kan het een mooie manier zijn om hun rol te begrijpen, betekenis te geven aan hun leiderschap en tegelijkertijd een gezonde werkcultuur te bevorderen. (Bron: Duarte et al., 2021) In dit blog delen we wat authentiek leiderschap inhoudt, hoe je het in het dagelijks leven toepast en waarom authentiek leiding geven een continu leerproces is.

Authentiek leiderschap: wat is het eigenlijk?

In de kern gaat authentiek leiderschap over leiderschap vanuit zelfbewustzijn. Daarmee bedoelen we het handelen vanuit eigen waarden en overtuigingen, en open en eerlijke relaties met anderen. In de leiderschapsliteratuur wordt het begrip vaak gekoppeld aan vier kerndelen: zelfbewustzijn, een innerlijk moreel perspectief, gebalanceerde informatieverwerking en openheid in relaties. Deze pilaren helpen een leider om waarachtig te zijn in wat diegene zegt én doet. In het kort: authentiek leiding geven is richting bieden, terwijl je trouw blijft aan jezelf en reflecteert over wat ‘bij jezelf blijven’ betekent. (Bron: Walumbwa et al., 2008)

Vanuit de geschiedenis komt authentiek leiderschap van de oude filosofische leren in ‘het kennen van jezelf’. Tegenwoordig benadrukken academici met ‘authentiek’ leiderschap dat het vooral gaat om het consistent handelen vanuit de diepste overtuigingen én tegelijk openstaan voor de blik van een ander. Dat vraagt dus om een kwetsbare en open houding! (Bron: Almutairi et al., 2024)

Waarom authentiek leiderschap zinvol is:

Authenticiteit in leiderschap raakt aan vragen over macht, legitimiteit en vertrouwen. Wanneer volgers ervaren dat hun leider consequent handelt naar eigen waarden en morele normen, ontstaat er een basis van vertrouwen. We volgen nu eenmaal graag iemand waar we op kunnen rekenen. Dat vertrouwen voedt niet alleen samenwerking, maar helpt ook mee aan een organisatie waarin mensen zich ten diepste veilig voelen. En dat veilige gevoel is een fijne basis voor langdurige en betrokken samenwerking. Wie zich veilig voelt, hoeft minder energie te verbranden aan onveiligheid en politieke spelletjes, en heeft daarom meer rust en ruimte om bij te dragen aan de echte doelen van het bedrijf. (Bron: Chen et al., 2022 & JoHo.org, 2025)

Hoe breng ik authentiek leiderschap in praktijk?

Authentiek leiderschap begint bij zelfreflectie en zelfbewustzijn. Leiders, zowel managers, bestuurder als ondernemers, kunnen die reflectie en het bewustzijn trainen, door zich steeds af te vragen wat hun kernwaarden zijn, waarom dat zo is, welk doel zij dienen en waarom zij zich gedragen zoals ze doen. (Bron: Blekkingh & Tils, 2013)

Inzicht van al het voorgaande, maakt duidelijk hoe iemands fundament beslissingen beïnvloeden - en kleuren hoe iemand zich gedraagt onder druk. Dat ‘weten’ en ‘kennen’ van zichzelf, maakt een leider consequent en authentiek kan handelen. En óók dat diegene nieuwsgierigheid ontwikkelt naar de diepte van anderen - en zo empathisch openstaat voor allerlei persoonlijke omgangsvormen en meningen. Een leider die zichzelf traint in authentiek leiderschap, leert gaandeweg steeds meer een open houding aan te nemen en transparant te zijn over eigen keuzes, afwegingen en onzekerheden. (Bron: Mulder, 2018)

In de dagelijkse praktijk betekent dit dat je als leider actief luistert naar je medewerkers, feedback vraagt en ruimte creëert voor dialoog. Wanneer je openstaat voor verschillende perspectieven en bereid bent je eigen standpunten te herzien, ontstaat er een sfeer waarin medewerkers zich gehoord voelen en hun potentieel kunnen benutten. Dit draagt bij aan een cultuur waarin mensen zich veilig voelen initiatief te nemen en verantwoording te dragen voor hun werk. (Bron: HRpraktijk.nl / Medilex Onderwijs, 2024)

Wat zijn de voordelen van authentiek leiderschap?

Er is steeds meer empirisch bewijs dat authentiek leiderschap positieve effecten heeft op organisaties en de mensen die er werken.. Onderzoek toont aan dat authentieke leiders een sterke emotionele verbondenheid van medewerkers met de organisatie helpen ontwikkelen. Dat leidt op zijn beurt leidt tot hogere creativiteit en betere prestaties. Wanneer medewerkers zich gezien en gewaardeerd voelen, zijn zij meer geneigd zich in te zetten en bij te dragen aan de doelen. (Bron: Baquero et al., 2023)

Ook helpt authentiek leiderschap bij het bouwen van duurzame relaties met stakeholders. Dat komt door de nadruk op openheid, en het ethisch handelen. Dat creëert niet alleen in de organisatie, maar ook daarbuiten vertrouwen om samen te werken. In tijden van maatschappelijke en economische onzekerheid is zo’n fundament van vertrouwen heel waardevol. (Bron: Chen et al., 2022 & Kleynhans et al., 2022)

Authentiek leiderschap: een kwestie van blijven ontwikkelen

Authentiek leiderschap is geen eindbestemming. We omschrijven het liever als een proces dat zich steeds ontvouwt over de loop van je carrière en diep verweven is met persoonlijke groei. Op deze manier leiding geven vraagt om voortdurende aandacht voor je eigen motivaties, blinde vlekken en de manier waarop je in relatie staat tot anderen. Leiders die denken ‘klaar’ te zijn met dit werk, verliezen vaak de aansluiting bij hun omgeving, omdat zowel de context als de maatschappij continu veranderen. Het is dus belangrijk om die nieuwsgierigheid naar jezelf én de ander continu in beweging te houden.

Een praktische manier om dit proces te blijven voeden is door regelmatig structurele reflectiemomenten in te bouwen, bijvoorbeeld via coaching. Dit helpt om patronen in je gedrag te herkennen en je leiderschap steeds opnieuw af te stemmen op wat voor jou betekenisvol is. (Bron: Duarte et al., 2021, Walumbwa et al., 2008 & Blekkingh & Tils, 2013)

Samenvatting: authentiek leiderschap als sleutel tot vertrouwen

Authentiek leiderschap vraagt van managers en bestuurders om diepgaand zelfbewustzijn, integriteit en openheid met anderen. Het is geen stijl die je simpelweg toepast, maar een levenshouding. Het is een pad van ontwikkeling dat steeds weer vraagt om aandacht voor jouw innerlijke patronen. In een tijd waarin organisaties zoeken naar zinvolle relaties, maatschappelijke impact en duurzame prestaties, biedt authentiek leiderschap een mogelijkheid tot menselijke verbinding waar velen zo naar op zoek zijn. (Bron: Almutairi et al., 2024 & Baquero et al., 2023)

Je bent welkom om samen te verkennen hoe authentiek leiderschap in jouw context versterkt kan worden en hoe je dit op een duurzame manier kunt integreren in je rol als leider. Ervaar tijdens een vrijblijvende kennismaking hoe zelfreflectie en persoonlijke ontwikkeling voor jou zinvol kunnen zijn.