Regelmatig verschijnen er koppen over stressklachten en burn-out onder vrouwen, met het beeld van ongeveer een op de vier. Dat is teveel, en vraagt om aandacht. In dit blog staan we daarbij stil.
Wat de cijfers zeggen
Volgens de Nationale Enquete Arbeidsomstandigheden van CBS en TNO gaf in 2025 ongeveer 20,7 procent van de werknemers aan enkele keren per maand of vaker psychische vermoeidheid door het werk te ervaren. Dit schalen we onder stress- en burn-out klachten. Uitgesplitst naar geslacht is dat 23,5 procent van de vrouwen en 18,0 procent van de mannen. Bij vrouwen ligt dat dus hoger dan bij mannen en dicht tegen de één op vier aan. Bij jong werkenden (18 t/m 34 jaar) en vooral bij jonge vrouwen, liep dat getal in de afgelopen jaren op. Sinds 2014 zijn de klachten bij vrouwen overigens sterker toegenomen dan bij mannen. Het man-vrouw verschil is dus toegenomen.
Interpretatie
Het is lastig om precies te duiden wat deze algemene koers veroorzaakt, al is de trend vanuit casuïstiek heel herkenbaar: we zien regelmatig vrouwen die kampen met een hoge werkdruk, de wil om te presteren, het opvangen van een groot gedeelte van de zorgtaken thuis, het verdragen van destructieve patronen of praktische ritmes, en het langdurig negeren van fysieke signalen. In ons werk zien we hoe zwaar die laatste twee wegen. We zien hoe vrouwen situaties scharen onder de categorie ‘dat hoort er nu eenmaal bij’ en daarin eigen behoeften en signalen negeren - of sterker - niet eens meer voelen. Veelal ligt daar een overtuiging van ‘moeten presteren’, ‘niet goed genoeg’, ‘ik moet het slikken’ of ‘ik mag al blij zijn dat..’ onder. De overtuigingen van mannen en vrouwen die bij ons binnenkomen met stressgerelateerde vragen lopen uiteen, maar het gevolg is hetzelfde: het is voor lichaam en geest teveel geworden. Onze visie op stress en gerelateerde patronen is dus universeel, niet alleen voor vrouwen.
Onze visie op stress en gerelateerde patronen: (h)erkennen, de 3 R’en en het innerlijk
Omdat we veel verschillende casussen zien, zien we ook wat wél helpt en hoe uitval in een eerder stadium voorkomen zou kunnen worden. De zaken die we hieronder benoemen zijn geen uitkomst van een onderzoek, maar overdenkingen vanuit onze praktijkervaring. Ervaringen die overigens voor iedereen gelden. Wellicht resoneert het bij je; neem het dan vooral mee! Zie onze visie vooral als inspiratiebron, waar je jouw eigen visie verder op kan ontwikkelen.
1. Herkennen en erkennen
Alles begint bij het leren herkennen van lichamelijke en mentale signalen die duiden op oververmoeidheid en stress. Denk daarbij aan aanhoudende vermoeidheid, ook als je rust neemt, een bittere houding ten opzichte van collega’s, afstand in je relaties, stijfheid in het lichaam en een constant gevoel van ‘uit’ staan. Herkennen is daarin één ding, maar erkennen een even belangrijke tweede. Ons mantra: Als je het voelt, voel je het. Het oordeel dat je brein daarover heeft, is dan niet zo relevant. Natuurlijk is het belangrijk om de onderliggende overtuigingen ruimte te geven, maar in eerste instantie mogen signalen van het lichaam en brein serieus genomen worden - óók als je hoofd het daar nog niet mee eens is.
2. Rust, ruimte, regelmaat
Dit is vaak een praktisch en creatief onderdeel van herstel: zorgen dat er ruimte komt. Ook dit vraagt om een nieuwe verhouding tegenover innerlijke overtuigingen als ‘ja maar zo gaat het nu eenmaal’ of ‘het kan ècht niet anders’. Coaching kan helpen om die overtuigingen te doorbreken en te zorgen dat er ruimte ontstaat in het dagelijks ritme. Het doel? Meer tijd voor ‘niks’. Mensen die continu van A naar B rennen en stressklachten ervaren, hebben hier vaak moeite mee. Het systeem is gewend geraakt aan constante prikkels en zal de balans moeten herstellen. Dat is niet altijd (vaak niet) leuk, maar wel heel nodig en op de lange termijn waardevol.
3. Aan de slag met het innerlijk
Als er eenmaal voldoende ruimte ontstaat in het systeem, kunnen we aan de slag gaan met de diepere innerlijke patronen die leven. Voor duurzaam herstel is het belangrijk om te onderzoeken hoe je hier in eerste instantie bent terechtgekomen. Wat maakt dat je bepaalde keuzes hebt gemaakt die roofbouw plegen op je welzijn? En hoe kan je hier in de toekomst anders mee omgaan? Deze fase vraagt om zelfreflectie en het stellen van vragen die daadwerkelijk inzicht opleveren.
Geen rechte lijn, maar een cyclus
Bovenstaande stappen zijn niet iets dat je één keer doorloopt, en alleen wanneer je al 100% uitgevallen bent. Ook als je op één onderwerp in je leven spanning voelt of lichte klachten van stress ervaart, is het al waardevol om de stappen te doorlopen. Juist! Tijdig aan de bel trekken, vertragen en op innerlijk onderzoek gaan, zorgt ervoor dat lichaam en geest kunnen herstellen én praktische verandering mogelijk is. Wij beschouwen dat als verantwoordelijkheid nemen voor jezelf: een cyclische beweging van zelfreflectie tot actie die steeds weer terugkeert.
Als je vast zit in belemmerende patronen en je het lastig vindt om hier verandering in te brengen, ben je van harte welkom bij De Coachkade. Onze coaches helpen je graag. Onze missie is dat je dichter bij jezelf uitkomt - met ruimte voor een gezond en zingevend leven.
Plan een vrijblijvende kennismaking.
Bronnen: Nationale Enquete Arbeidsomstandigheden (NEA) 2025, CBS en TNO, via RIVM en vzinfo.nl. Cijfers jonge werkenden: TNO/CBS, NEA.
