Metacognitie, de kunst van jezelf zien
Er is spanning in gesprek met een ander, jullie zijn het niet met elkaar eens. De ander zegt iets raaks. En voor je het weet, schiet bij jou van binnen de vlam in de pan. Je geeft een snauw terug en loopt weg. Nog geen tien minuten later denk je: ‘Wát is hier zojuist gebeurd?’. Herkenbaar? Dat kan goed kloppen, want in emotionele situaties verliezen we van nature het observerend vermogen over onszelf: we handelen (of vluchten) voor we er erg in hebben. En dat is best onhandig als je júist ander gedrag had willen inzetten. Als je meer zicht op je mentale processen en gedrag wil ontwikkelen, kan persoonlijke coaching daar heel effectief voor zijn.
Zelfobservatie zit in je lijf, niet in je hoofd
Dat zit zo: als een emotie opkomt, zorgt dat voor stress in je lichaam. De energie gaat naar plekken in het lijf die gespannen of zenuwachtig zijn om die energie te reguleren, en trekt weg bij je prefontale cortex: het gebied in je brein dat verantwoordelijk is voor het waarnemen, zelfregulatie en vertragen van impulsief gedrag (Arnsten, 2009).. Het limbische systeem (minder genuanceerd), neemt het over: je verdedigt, valt aan of vertrekt (fight/freeze/flight). Dat is het moment waarop je dingen zegt die je niet meende, of als je introverter bent: de alarmbellen van binnen afgaan.
Als je middels coaching aan je persoonlijke ontwikkeling werkt, trainen we je vermogen om jouw emotionele patronen te doorzien zonder daar direct in mee te gaan. Dat noemen we ‘metacognitie’, een term geïntroduceerd door psycholoog John Flavell in 1979. Door te trainen in het doorzien van patronen en doorvoelen van de emoties, legt je brein nieuwe verbindingen op basis van de oefening. Dat noemen we neuroplasticiteit (Global Wellness Institute, 2024). Tegenwoordig is die term erg populair, dus wellicht herken je hem! Door die nieuwe verbindingen raak je in staat situaties beter te overzien en maak je bewustere keuzes. En dat leidt weer tot meer rust, helderheid en regie.
Leren te observeren: de basis voor je persoonlijke ontwikkeling
Op school leer je rekenen, schrijven, presentaties geven, een nieuwe taal, geschiedenis… maar niet hoe je je gedachten, emoties en lichaamstaal zonder oordeel waarneemt. Niet hoe je merkt dat je adem hoog zit en je schouders omhoog staan en dat dat iets betekent over hoe je er eigenlijk in staat. Die vaardigheid leren de meeste mensen pas als er iets misgaat, bijvoorbeeld op werk of in de relatie tot anderen (stress, burn-out, baan kwijt, ruzie). Dan pas merkt men dat de emoties de overhand nemen, en dat het fijn is om daar beter mee om te gaan. Dit is vaak het punt waarop wij mensen ontvangen voor coaching.
Waarom coaching zo waardevol is
Het klinkt natuurlijk ‘wij van WC eend’ als we het zeggen, en toch: coaching is enorm waardevol voor je persoonlijke ontwikkeling, op een andere manier dan gesprekken met vrienden en familie. Waarom? Omdat de gesprekken met vrienden en familie vaak gaan over de inhoud van het dilemma. De mensen om je heen geven advies, luisteren naar je verhaal en bieden hulp. Dat is mega waardevol! Maar het is iets anders dan het trainen van je metacognitie. Bij De Coachkade werken we niet primair met wat je zegt, maar met wat je lichaam doet terwijl je het zegt. Adem je weg van het onderwerp? Spant er iets aan als je die naam noemt? Klinkt je stem anders als je over je werk praat dan over je relatie?
Wanneer je patronen begint te doorzien op een emotioneel niveau, verandert dat je houding tegenover jezelf, de ander en de situatie. Het brein legt nieuwe neurale paden aan, waardoor plotseling helderheid kan ontstaan. Die inzichten leiden tot rust, ruimte en regie over de keuzes die je maakt. Dat is niet alleen merkbaar voor jezelf, maar ook voor de mensen om je heen: in hoe je aanwezig bent, hoe relaties veranderen. Hoe dat precies gaat, is voor iedereen anders.
Is je interesse gewekt en wil je kennismaken met één van onze coaches? Je bent van harte welkom voor een vrijblijvende kennismaking. Neem gerust contact op, dan bellen we je terug.
Wij begeleiden coachtrajecten in Rotterdam, Amsterdam, Den Haag, Den Bosch en Haarlem.
